مازندران و تاريخ

بازهم چند واژه مازندرانی
كد مطلب: 42 -   تعداد بازديد: 4116 -  چهارشنبه 24 خرداد 1391
درویش علی کولاییان
مقدمه : همانطور که پیش از این گفته شد هدف ، تنظیم لغت نامه و یا فقط ریشه یابی واژه های کهن نیست بلکه هدف از تلاش های پژوهشی ما ،به چالش کشیدن بسیاری از انگاره های تاریخی است که به مازندران نسبت داده اند . انگاره هایی نادرست که نه تنها تاریخ مازندران ، بلکه جنبه هایی از تاریخ ایران را نیز به ابهام کشانده است . برای نمونه ، اظهار می کنند که ایرانیان خواندن و نوشتن را از دیوان و شیاطین فراگرفته اند ، صرف نظر از هرگونه تعبیر که بار مطلب می کنند ،این خود برآمده از همان انگاره های نادرست است.
ادامه مطلب
(پنجاه رباعی از دیوان امیر پازواری )
خوانش شعر امیری
كد مطلب: 41 -   تعداد بازديد: 2383 -  سه شنبه 9 خرداد 1391
درويش علي کولاييان
مقدمه : امیری، گونه ای کهن از شعر و آواز مازندرانی است . مجموعه ای از این شعر از روی نسخی قدیمی در کتابی با نام «دیوان امیر پازواری1» ،در سال 1384 به چاپ رسیده است . خواندن اشعار آمده در کتاب ساده نیست ، نظر به دشواری این کار، در صدد بر آمدیم با نشان دادن نکته هایی از عروض این شعر، به همراه  اشاره ها به آوا شناسی زبان مازندرانی ، قرائت اینگونه شعر را برای خوانندگان علاقمند ،آسان تر کنیم . برای رسیدن به این هدف ، شیوه قرائت  پنجاه رباعی از  بخش آغازین «دیوان امیرپازواری » در این نوشتارآمده است .

ادامه مطلب

راز گشایی از مازندران شاهنامه
كد مطلب: 40 -   تعداد بازديد: 3476 -  يكشنبه 14 اسفند 1390
درویش علی کولاییان
 مقدمه :  مازندران امروز به لحاظ تقسیمات کشوری ناحیه ای است با مرکزیت شهرستان ساری , چندین شهر و شهرستان از جمله آمل که دارای جایگاهی تاریخی ویژه است . نام مازندران اما در اذهان مردم ، به لحاظ تاریخی و فرهنگی، وسعتی چشمگیرتردارد . تا به آن اندازه که گاه با طبرستان تاریخی برابر دانسته می شود . شاهدیم که در تقسیمات کشوری ، امروز مازندران، کوچک و کوچکتر از دیروز می شود ولی بر خلاف انتظار، این ناحیه دراصل و تا اواخر ساسانی، حتی به مراتب کوچک تر از امروز بوده است. نامی را که هرگز نباید به فراموشی سپرد، فرشواد گر1 است .  فرشواد گر روزگاری آذربایجان و طبرستان و گیلان را در خود جای می داده است. اما نکته این جاست که همین مازندران کوچک ، قلب فرشواد گر بوده است و از این رو است که بعد ها مازندران، طبرستان را تحت الشعاع نام خود قرار می دهد . این از دلایل بزرگی و اهمیت تاریخی نام مازندران از گذشته تا به امروز  است . در ادامه بحث و برای اثبات  مدعا ، توجه به شواهدی خواهیم نمود که واژه و نام تاریخی مازندران را برای ما آشناتر می کند و نشان می دهد که مازندران شاهنامه (مازندران دیو سپید ) کجا بوده است . یاد آور می شویم موضوع این مقاله و نتیجه حاصل از آن ، پیش از این و از زوایای دیگر، بتوسط نگارنده و طی چند مقاله عنوان شده است و علاقمندان در جریان آن بوده و هستند . انتظار می رود نوشتار پیش رو فقط شفافیت مطلب را بیشتر کند  .      

ادامه مطلب

پاسخ به یاد داشت یک همولایتی
كد مطلب: 39 -   تعداد بازديد: 3783 -  پنجشنبه 8 دي 1390
درويش علي کولاييان
   
  مقدمه :  این نوشته به سوء تفاهمی اشاره دارد که ممکن است برای عده ای از علاقمندان تاریخ مازندران نیز پیش آمد کند .  یادداشت کوتاه یک هم ولایتی را نقل می کنم که خطاب به این جانب است  :

«با سلام و احترام ، مطالب علمی و دقیقی بیان کردید که جای تقدیر و تحسین دارد. ولی خواهشی که از شما دارم این شائبه را مطرح نکنید که مازندرانی ها مهاجرین هندی اند و یا کولایی ها کولی های مهاجر هندند. در مورد زبان مازندرانی جای تحقیق بسیاری دارد زیرا این زبان بسیار جامع و غنی است.»

 از هم ولایتی خودم و همه دوستان دیگر بخاطر اظهارات محبت آمیزشان ،تشکر می کنم و استدعا دارم در مورد بعضی نگرانی ها به مطلبی که به دنبال خواهد آمد توجه کنند .


ادامه مطلب

بیست واژه کهن مازندرانی
كد مطلب: 38 -   تعداد بازديد: 3485 -  سه شنبه 29 آذر 1390
درويش علي کولاييان

مقدمه :  با احتساب تعداد واژه هایی که در پی خواهد آمد، تا کنون پانصد واژه مازندرانی را نگارنده در نوشتار های متعلق به خود، مورد بررسی قرار داده است . پیدا است که انگیزه اصلی و هدف، تدوین واژه نامه نیست بلکه هدف این است که فرضیه های نادرست در مورد تاریخ مازندران باستان و درباره قومیت و زبان مردم آن به چالش کشیده شود ،همان فرضیه های نادرست که این جا و آن جا ، بر اساس پژوهش های محدود و حتی گاهی بی اساس عنوان می شود . برای رسیدن به هدفی  که یاد شد، ریشه یابی تعدادی پرشمار از واژه های مازندرانی ، به دور از شیوه های عامیانه ، دنبال شد .  تحقیقات میدانی که کشاورزی برنج و دامداری سنتی ( پرورش گاو جنگلی ) و شبکه های آبیاری و بطور اعم  تاریخ شفاهی را در بر می گیرد و نیز جغرافیای تاریخی ، از سوی نگارنده مورد توجه قرار گرفت، نتایج  حاصله  به شکل چند کتاب و چندین مقاله  تقدیم علاقمندان و پژوهشگران شده است . تحقیق گویای آن است که سکونت دائمی در جلگه ، با آمدن مردمانی  متمدن با تمدن پیشرفته از شمال هند آغاز شد . آن ها مردمانی آریایی بوده ، درعهد حکومت  سلوکیان و اشکانیان و با دعوت و یا موافقت دستگاه سیاسی حاکم ، به منطقه پا گذاشته اند . اسکان تدریجی این مردم درصفحات شمالی ایران، مازندران تا ارمنستان را در بر گرفت. در رسیدن به نتایج ، همانطور که اشاره شد ،واژه ها و دستور زبان( مازندرانی )، مورد توجه ی خاص بوده است . حال بیست واژه دیگر را در اینجا و به ترتیب الفبا، مورد اشاره قرار می دهیم  .                                                                                                                       

ادامه مطلب

گیل ، گیلک ، گیلکی
كد مطلب: 37 -   تعداد بازديد: 7166 -  شنبه 5 آذر 1390
درويش علي کولاييان
   
 مقدمه : کاربرد سه واژه گیل ، گیلک ،گیلکی در زبان عامه مردم مازندران و گیلان کم و بیش رایج است . برای نگارنده و برای همه آن ها که گویشور زبان مازندرانی اند، گیلک آن کس است که به زبان طبری یا مازندرانی تکلم می کند و گیلکی هم  به معنای زبان مازندرانی است .  در گیلان نیز، همین اصطلاحات با تاکید بیشتر، در ارتباط با زبان گیلانی و یا گیلانی زبانان به کار می رود . این ها و نظائر آن نه تنها از  پیوند های نزدیک قومی و هویتی مردم شمال ایران حکایت می کند بلکه ما را با نشانه های مهمی از تاریخ فراموش شده مردم گیلان و مازندران و در نهایت ، ایران  آشنا می سازد .

ادامه مطلب

باز هم واژه ها و اصطلاحات مازندرانی (در تطابق با سنسکریت)
كد مطلب: 36 -   تعداد بازديد: 11954 -  سه شنبه 21 تير 1390
درويش علي کولاييان


تا کنون بیش از چهارصد و چهل واژه مازندرانی، مشترک با زبان سنسکریت را بر شمرده ایم . واژه هایی که قریب به اتفاق خاص زبان مازندرانی اند و در دیگر زبان ها در محدوده فلات ایران معمولاً به چشم نمی خورند . مقاله حاضر چهل واژه دیگر را مجدداً به جمع آن واژه ها افزوده می کند . ذکر این نکته لازم است که  فونتیک واژه های سنسکریت در این جا هم مانند مقاله های پیشین، هاروارد – کیوتو است و معنای واژه های سنسکریت در مطابقت با فرهنگ « مونیر ویلیامز» ارائه شده اند . فرهنگ مورد اشاره ، از سوی دانشگاه کلن آلمان دیجیتال شده است
 .     
ادامه مطلب

مازندرانی های عهد باستان ، مهاجرانی با فرهنگ
كد مطلب: 35 -   تعداد بازديد: 3492 -  پنجشنبه 19 خرداد 1390
درويش علي کولاييان

در مورد تاریخ مازندران باستان ، حقایقی بسیار مهم رفته رفته نمایان می شود . هرچند بعضی باورهای نادرست در نوشته ها و گفته ها ممکن است تا سال ها تکرار شوند و سال ها این وضع ادامه پیدا کند. این که مردم مازندران از نسل مارد1 های فقیر و عقب مانده بوده اند و یا،مازندرانیان، بازمانده تپوری2 ها هستند،یعنی مردمی که همسایه مارد ها بوده اند و دیوان مازندرانی غول های با شاخ و دم بوده اند و ساری به نام سارویه3 ساخته شد و آمل به خاطر زنی با نام آمله و یا به قولی توسط قوم آمارد4 بنا گردید!!

ادامه مطلب
شعر و ترانه های کهن مازندرانی
مطابقت ها با عروض شعر سنسکریت
كد مطلب: 32 -   تعداد بازديد: 9589 -  دوشنبه 12 ارديبهشت 1390
درویش علی کولاییان


بعید است که مردم مازندران و یا طبرستان ،که از کهن ترین ادبیات مکتوب محلی در ایران برخوردارند ، در گذشته ها اصولاً قواعدی برای سرودن شعر به زبان خود نداشته اند 1. می توان گمان برد که قواعدی بود ، ولی به دلائلی به فراموشی سپرده شد . حال مطلب این است که در باز یافتن آن قواعد باید کوشید . آن چه که امید موفقیت این کار را زیاد می کند مشابهت ها و نکته های مشترک در شعر کهن مازندرانی و شعر سنسکریت است . یافته هائی نو ، در زمینه قومیت و زبان و تاریخ باستانی مردم مازندران ، این امید را بیشتر می کند ، همان یافته ها که نگارنده از طرق مختلف و از جمله تحقیقات میدانی ، خود با آن ها مواجه شده است 2 .  همگان می دانند که مکتوبات کهن سنسکریت و ادبیات متعلق به این زبانِ شکوهمند ،برخوردار از سابقه ی دو هزار ساله و حتی ، کهن تراز آن است  .



ادامه مطلب
تقدیم به دومین همایش امیر پازواری ، به کوشندگان و برگزار کنندگان
شاعری پازواری که امیری می سرود
كد مطلب: 31 -   تعداد بازديد: 9767 -  دوشنبه 27 دي 1389
درويش علي کولاييان

سروده های امیری1را بعضی از پژوهشگران ، متعلق به یک نفر نمی دانند و اظهار عقیده می کنند2 که امیر نام شاعرانی متعدد ، متعلق به عصر های مختلف ، و اشعار امیری سروده هایی متعلق به همه آنان است . به علاوه ، کسانی هم امیر را فقط افسانه می دانند. در این نوشتار ، سعی خواهد شد که بر اساس یافته هائی نو ، نکاتی مرتبط با ریشه های تاریخی « امیری خوانی » مطرح شود که امیدوارم شایان توجه باشد . همچنین در این مقاله معنایی تازه از یک رباعی مهم امیر پازواری تقدیم علاقمندان خواهد شد .
ادامه مطلب
نگاهی نو به تاریخ مازندران باستان
مقدمه کتا ب در دست انتشار
كد مطلب: 30 -   تعداد بازديد: 2152 -  يكشنبه 30 آبان 1389
درويش علي کولاييان

در قرن چهارم پیش از میلاد ، تهاجم یونانیان به ایران سبب انقراض سلسله هخامنشی و ظهور تدریجی اشکانیان در بخش های شمال شرقی ایران می شود. این بخش از ایران ، منطقه مازندران را نیز شامل می شده است . بر اساس سیاستی که یونانیان در متصرفات ایرانی خود داشتند ، مازندران  پذیرای مردمانی مهاجر می شود . مردمی که با رضایت و دعوت سلوکیان و بعد ها اشکانیان، از راهی دور و از شمال کشور ثروتمند هند ، به مازندران کوچ میکنند . آن طور که گفته می شود ، امپراطوری هند آن زمان یک سوم جمعیت جهان را داشت وعظمت چشمگیر و اقتصاد پررونق این کشور موجب حسرت یونانیان بوده است .
ادامه مطلب
ابتدا قبلي 1 2 3 4 5 6 بعدي انتها

نتيجه 34 - 44 از 57