مازندران و تاريخ

حکایت واژه « درویش »
كد مطلب: 49 -   تعداد بازديد: 10720 -  يكشنبه 2 مهر 1391
درويش علي کولاييان
 

لغت نامه ها برای واژه درویش معنی های متفاوتی قائل می شوند . یادداشتی از مرحوم دهخدا ، درویش را اینگونه معنی می کند : سائل ، یعنی گدایی که با آوازی خوش ،  که  گاه پرسه زدن  ، شعر خوانـَد . فقیران که گدایی کنند و در آن گاه به آواز خوش شعر خوانند و تبرزین بر دوش و پوست حیوانی چون گوسفند و شیر و امثال آن بر پشت و موی سر دراز و آویخته و موی ریش و سبلت نا پیراسته و ژولیده دارند ( لغت نامه دهخدا )  . همین لغت نامه در جایی دیگر و از قول لغت نامه های برهان و آنندراج اصطلاح « درویش سلطان دل » را اینگونه معنی می کند : اشاره به سرور کائنات است که پیغمبر ما صلوات الله علیه و آله و سلم باشد . جایی دیگر  به روایت فرهنگ دهخدا،  این بیت مولانا  کنایه از پیغمبر آخرالزمان است :

                                          جمله قران هست در قطع سبب      عز درویش و هلاک بولهب             



ادامه مطلب
کتاب تازه
نگاهی نو به تاریخ مازندران باستان
كد مطلب: 46 -   تعداد بازديد: 2294 -  سه شنبه 14 شهريور 1391
دروبش علی کولاییان
نگاهی نو به تاریخ مازندران باستان

 
ادامه مطلب
اصل نام ها از زبان کدام مردم بوده است ؟
دماوند کوه ، خطیر کوه ، سورت
كد مطلب: 45 -   تعداد بازديد: 3295 -  يكشنبه 1 مرداد 1391
درويش علي کولاييان



 ریشه یابی نام سه اثر طبیعی در مازندران موضوع این نوشتار است . دو اثر،  یعنی دماوند کوه و سورت بسیار با اهمیت بوده به عنوان دو اثر طبیعی در سطح ملی به ثبت رسیده اند . اثر دیگر یعنی خطیر کوه در ردیف این آثار نیست ولی به دلیل غاری با اهمیت که در آن جا است جلب توجه می کند . ریشه نام دماوند کوه و خطیر کوه  ،در نوشته های پیشین به همین قلم ، مورد اشاره قرار گرفت ولی ، با توجه به اهمیت آن ها، مجدداً ، در اینجا نیز به ریشه نام این دو اثر اشاره خواهد شد  . 










ادامه مطلب

بازهم چند واژه مازندرانی
كد مطلب: 42 -   تعداد بازديد: 5403 -  چهارشنبه 24 خرداد 1391
درویش علی کولاییان
مقدمه : همانطور که پیش از این گفته شد هدف ، تنظیم لغت نامه و یا فقط ریشه یابی واژه های کهن نیست بلکه هدف از تلاش های پژوهشی ما ،به چالش کشیدن بسیاری از انگاره های تاریخی است که به مازندران نسبت داده اند . انگاره هایی نادرست که نه تنها تاریخ مازندران ، بلکه جنبه هایی از تاریخ ایران را نیز به ابهام کشانده است . برای نمونه ، اظهار می کنند که ایرانیان خواندن و نوشتن را از دیوان و شیاطین فراگرفته اند ، صرف نظر از هرگونه تعبیر که بار مطلب می کنند ،این خود برآمده از همان انگاره های نادرست است.
ادامه مطلب
(پنجاه رباعی از دیوان امیر پازواری )
خوانش شعر امیری
كد مطلب: 41 -   تعداد بازديد: 2803 -  سه شنبه 9 خرداد 1391
درويش علي کولاييان
مقدمه : امیری، گونه ای کهن از شعر و آواز مازندرانی است . مجموعه ای از این شعر از روی نسخی قدیمی در کتابی با نام «دیوان امیر پازواری1» ،در سال 1384 به چاپ رسیده است . خواندن اشعار آمده در کتاب ساده نیست ، نظر به دشواری این کار، در صدد بر آمدیم با نشان دادن نکته هایی از عروض این شعر، به همراه  اشاره ها به آوا شناسی زبان مازندرانی ، قرائت اینگونه شعر را برای خوانندگان علاقمند ،آسان تر کنیم . برای رسیدن به این هدف ، در این نوشتار شیوه قرائت  پنجاه رباعی از  بخش آغازین «دیوان امیرپازواری » آمده است .

ادامه مطلب

راز گشایی از مازندران شاهنامه
كد مطلب: 40 -   تعداد بازديد: 4034 -  يكشنبه 14 اسفند 1390
درویش علی کولاییان
 مقدمه :  مازندران امروز به لحاظ تقسیمات کشوری ناحیه ای است با مرکزیت شهرستان ساری , چندین شهر و شهرستان از جمله آمل که دارای جایگاهی تاریخی ویژه است . نام مازندران اما در اذهان مردم ، به لحاظ تاریخی و فرهنگی، وسعتی چشمگیرتردارد . تا به آن اندازه که گاه با طبرستان تاریخی برابر دانسته می شود . شاهدیم که در تقسیمات کشوری ، امروز مازندران، کوچک و کوچکتر از دیروز می شود ولی بر خلاف انتظار، این ناحیه دراصل و تا اواخر ساسانی، حتی به مراتب کوچک تر از امروز بوده است. نامی را که هرگز نباید به فراموشی سپرد، فرشواد گر1 است .  فرشواد گر روزگاری آذربایجان و طبرستان و گیلان را در خود جای می داده است. اما نکته این جاست که همین مازندران کوچک ، قلب فرشواد گر بوده است و از این رو است که بعد ها مازندران، طبرستان را تحت الشعاع نام خود قرار می دهد . این از دلایل بزرگی و اهمیت تاریخی نام مازندران از گذشته تا به امروز  است . در ادامه بحث و برای اثبات  مدعا ، توجه به شواهدی خواهیم نمود که واژه و نام تاریخی مازندران را برای ما آشناتر می کند و نشان می دهد که مازندران شاهنامه (مازندران دیو سپید ) کجا بوده است . یاد آور می شویم موضوع این مقاله و نتیجه حاصل از آن ، پیش از این و از زوایای دیگر، بتوسط نگارنده و طی چند مقاله عنوان شده است و علاقمندان در جریان آن بوده و هستند . انتظار می رود نوشتار پیش رو فقط شفافیت مطلب را بیشتر کند  .      

ادامه مطلب

پاسخ به یاد داشت یک همولایتی
كد مطلب: 39 -   تعداد بازديد: 4381 -  پنجشنبه 8 دي 1390
درويش علي کولاييان
   
  مقدمه :  این نوشته به سوء تفاهمی اشاره دارد که ممکن است برای عده ای از علاقمندان تاریخ مازندران نیز پیش آمد کند .  یادداشت کوتاه یک هم ولایتی را نقل می کنم که خطاب به این جانب است  :

«با سلام و احترام ، مطالب علمی و دقیقی بیان کردید که جای تقدیر و تحسین دارد. ولی خواهشی که از شما دارم این شائبه را مطرح نکنید که مازندرانی ها مهاجرین هندی اند و یا کولایی ها کولی های مهاجر هندند. در مورد زبان مازندرانی جای تحقیق بسیاری دارد زیرا این زبان بسیار جامع و غنی است.»

 از هم ولایتی خودم و همه دوستان دیگر بخاطر اظهارات محبت آمیزشان ،تشکر می کنم و استدعا دارم در مورد بعضی نگرانی ها به مطلبی که به دنبال خواهد آمد توجه کنند .


ادامه مطلب

بیست واژه کهن مازندرانی
كد مطلب: 38 -   تعداد بازديد: 5377 -  سه شنبه 29 آذر 1390
درويش علي کولاييان

مقدمه :  با احتساب تعداد واژه هایی که در پی خواهد آمد، تا کنون پانصد واژه مازندرانی را نگارنده در نوشتار های متعلق به خود، مورد بررسی قرار داده است . پیدا است که انگیزه اصلی و هدف، تدوین واژه نامه نیست بلکه هدف این است که فرضیه های نادرست در مورد تاریخ مازندران باستان و درباره قومیت و زبان مردم آن به چالش کشیده شود ،همان فرضیه های نادرست که این جا و آن جا ، بر اساس پژوهش های محدود و حتی گاهی بی اساس عنوان می شود . برای رسیدن به هدفی  که یاد شد، ریشه یابی تعدادی پرشمار از واژه های مازندرانی ، به دور از شیوه های عامیانه ، دنبال شد .  تحقیقات میدانی که کشاورزی برنج و دامداری سنتی ( پرورش گاو جنگلی ) و شبکه های آبیاری و بطور اعم  تاریخ شفاهی را در بر می گیرد و نیز جغرافیای تاریخی ، از سوی نگارنده مورد توجه قرار گرفت، نتایج  حاصله  به شکل چند کتاب و چندین مقاله  تقدیم علاقمندان و پژوهشگران شده است . تحقیق گویای آن است که سکونت دائمی در جلگه ، با آمدن مردمانی متمدن با تمدن پیشرفته از شمال هند آغاز شد . آن ها مردمانی  با قومیت آریایی بوده ، درعهد حکومت  سلوکیان و اشکانیان و با دعوت و یا موافقت دستگاه سیاسی حاکم ، به منطقه پا گذاشته اند . اسکان تدریجی این مردم درصفحات شمالی ایران، مازندران تا ارمنستان را در بر گرفت. در رسیدن به نتایج ، همانطور که اشاره شد ،واژه ها و دستور زبان( مازندرانی )، مورد توجه ی خاص بوده است . حال بیست واژه دیگر در اینجا و به ترتیب الفبا، مورد اشاره است .                                                                                                                       

ادامه مطلب

گیل ، گیلک ، گیلکی
كد مطلب: 37 -   تعداد بازديد: 9331 -  شنبه 5 آذر 1390
درويش علي کولاييان
   
 مقدمه : کاربرد سه واژه گیل ، گیلک ،گیلکی در زبان عامه مردم مازندران و گیلان کم و بیش رایج است . برای نگارنده و برای همه آن ها که گویشور زبان مازندرانی اند، گیلک آن کس است که به زبان طبری یا مازندرانی تکلم می کند و گیلکی هم  به معنای زبان مازندرانی است .  در گیلان نیز، همین اصطلاحات با تاکید بیشتر، در ارتباط با زبان گیلانی و یا گیلانی زبانان به کار می رود . این ها و نظائر آن نه تنها از  پیوند های نزدیک قومی و هویتی مردم شمال ایران حکایت می کند بلکه ما را با نشانه های مهمی از تاریخ فراموش شده مردم گیلان و مازندران و در نهایت ، ایران  آشنا می سازد .

ادامه مطلب

باز هم واژه ها و اصطلاحات مازندرانی (در تطابق با سنسکریت)
كد مطلب: 36 -   تعداد بازديد: 17987 -  سه شنبه 21 تير 1390
درويش علي کولاييان


تا کنون بیش از چهارصد و چهل واژه مازندرانی، مشترک با زبان سنسکریت را بر شمرده ایم . واژه هایی که قریب به اتفاق خاص زبان مازندرانی اند و در دیگر زبان ها در محدوده فلات ایران معمولاً به چشم نمی خورند . مقاله حاضر چهل واژه دیگر را مجدداً به جمع آن واژه ها افزوده می کند . ذکر این نکته لازم است که  فونتیک واژه های سنسکریت در این جا هم مانند مقاله های پیشین، هاروارد – کیوتو است و معنای واژه های سنسکریت در مطابقت با فرهنگ « مونیر ویلیامز» ارائه شده اند . فرهنگ مورد اشاره ، از سوی دانشگاه کلن آلمان دیجیتال شده است
 .     
ادامه مطلب

مازندرانی های عهد باستان ، مهاجرانی با فرهنگ
كد مطلب: 35 -   تعداد بازديد: 4514 -  پنجشنبه 19 خرداد 1390
درويش علي کولاييان

در مورد تاریخ مازندران باستان ، حقایقی بسیار مهم رفته رفته نمایان می شود . هرچند بعضی باورهای نادرست در نوشته ها و گفته ها ممکن است تا سال ها تکرار شوند و سال ها این وضع ادامه پیدا کند. این که مردم مازندران از نسل مارد1 های فقیر و عقب مانده بوده اند و یا،مازندرانیان، بازمانده تپوری2 ها هستند،یعنی مردمی که همسایه مارد ها بوده اند و دیوان مازندرانی غول های با شاخ و دم بوده اند و ساری به نام سارویه3 ساخته شد و آمل به خاطر زنی با نام آمله و یا به قولی توسط قوم آمارد4 بنا گردید!!

ادامه مطلب
ابتدا قبلي 1 2 3 4 5 6 بعدي انتها

نتيجه 34 - 44 از 60