مازندران و تاريخ
شبهه یک استاد
دکتر صادق کیا و جغرافیای مازندران هفتخوان
كد مطلب: 74 -   تعداد بازديد: 1826 -  پنجشنبه 22 خرداد 1393
درویش علی کولاییان


بلوغ علمی صادق کیا1 با ناسیونالیزم رو به رشد شروع عصر پهلوی همزمان بوده است .برای او که اجدادش مازندرانیند، تصور این که روزی، مازندران از مرزهای ایران بیرون بوده است غیر قابل قبول و این که مازندرانیان غیر ایرانی تصور شوند مردود بوده است .
ادامه مطلب
پرسش هایی ساده
در شناخت تاریخ مازندران باستان
كد مطلب: 72 -   تعداد بازديد: 1692 -  شنبه 20 ارديبهشت 1393
درویش علی کولاییان

انسان شناسی و فرهنگ به کار همه جانبه و پژوهش های میدانی نیازمند است ، باید از افسانه ها عبور کرد و بینش علمی را در پیش گرفت اما دست کشیدن از انگاره های نادرست آسان نیست . با دوستانی  که راغب به دانستن تاریخ مازندرانند ولی به رویکرد تازه هنوز توجه نکرده اند پرسش های زیر را می توان در میان گذاشت   :

ادامه مطلب

آقادار
كد مطلب: 71 -   تعداد بازديد: 2621 -  شنبه 20 ارديبهشت 1393
درویش علی کولاییان

مقدمه : حرمت طبیعت و درخت،  برای اقوام ایرانی همیشه مطرح بود و هست . نگاه  مردم  به درختانی خاص در گذشته ،گاهی به شرک و گاهی هم از سوی روشنفکران عصرما حتی از سوی بزرگانی چون نیما یوشیج به مظاهری از عقب ماندگی و جهل تعبیر شده است . قطع یک درخت عظیم وکهنسال با انگیزه  دینی ، برای مبارزه با شرک، در یکی از ایالات ایران به دستور یکی از خلفای بغداد در تاریخ آمده است . در سال های اخیرهم  دستور قطع چندین درخت موسوم به « آقادار » از سوی مقامات رسمی در گیلان به بهانه مبارزه با خرافه پرستی و جهل در مطبوعات نقل شده است.  این اقدام با انتقاد گروهی از مردم  در گیلان و مازندران روبرو شده است .

در مورد « آقادار » سوء تفاهمی در میان است که باید بدان پرداخت .از دیدگاه ما  اصطلاح «آقادار» با دو جزء  «آقا » و « دار» به معنایی نیست که بعضی گمان کرده اند بلکه  معنای درست آن چیزی است که  تا کنون  اشاره یی بدان نشده است . 

ادامه مطلب

یادداشتی تازه از سوی دکتر منوچهر ستوده
كد مطلب: 70 -   تعداد بازديد: 1453 -  پنجشنبه 11 ارديبهشت 1393
درویش علی کولاییان
استاد ستوده پس از بررسی مجموعه مقاله « کشف مازندران باستان» که در دست انتشار است، با تماس تلفنی و ارسال یادداشت، رضایت و تحسین خود را از کتاب به اینجانب (مولف) ابلاغ فرمودند. ضمن درج یاد داشت این ادیب عالیقدر که عمر پر برکت شان را در جایگاه پژوهشگرفرهنگ واستاد جغرافیای تاریخی دانشگاه تهران صرف نموده اند، تشکرم را ابراز می کنم . 

ادامه مطلب
مقدمه مولف برکتاب
کشف مازندران باستان
كد مطلب: 68 -   تعداد بازديد: 2305 -  دوشنبه 18 فروردين 1393
درويش علي کولاييان
ایران خاستگاه تمدن های بسیار کهن است ،اما آغاز تمدن1 در مازندران و گیلان چون دیگر مناطق ایران نیست . وجود جنگل و حجم  گسترده رویش، مازندران و گیلان را از دیگرنواحی ایران متمایز می کند. درعصر مفرغ  ،اقلیم جنگل هنوز برای سکونت و شهر نشینی و کشت و زرع مناسب نبود ، به همین دلیل ، کهن ترین نشانه ها از تمدن، در سواحل جنوبی دریای مازندران، متعلق به عصر آهن است2. در حاشیه و اطراف این اقلیم ، بقایایی از عصر مفرغ به چشم می خورَد، اما این آتار  به مازندران و گیلان مربوط نیست بلکه همه آنها به تمدن های برخاسته از فلات ایران مرتبط است .   
ادامه مطلب

ریشه یابی چند واژه مازندرانی
كد مطلب: 67 -   تعداد بازديد: 2957 -  پنجشنبه 19 دي 1392
درویش علی کولاییان

     درس خوانده ای علاقمند به زبان مازندرانی، چندین  واژه را همراه با معنای فارسی دریک سایت اینترنتی( مازندنومه) آورده است. او دکترعلی فلاح، گیاه شناس معرفی شده است و احساس خود نسبت به این واژه ها را این گونه بیان می کند :

«این واژه ها گذشته از ظرفیت معنایی، هم از نظر تلفظ و هم از نظر شکل و ترکیب زیبا و ذوق پسند هستند، ما حق نداریم این واژه ها را که بازتاب دهنده ظرفیت های بومی هستند از بین ببریم بلکه باید کمک کنیم تا این واژه ها به حیات شان ادامه داده تا ظرفیت ها و سرمایه های نهفته در آن از نسل امروز به نسل آینده برسند

 قبل از پرداختن به ریشه این واژه های قابل توجه که یازده مورد است،. ابتدا واژه ها و معنای هرکدام را همانطور و به همان ترتیب  و به همان شکل که آقای فلاح بیان کرده اند در این جا نقل می کنیم :

ادامه مطلب
حفظ کهن ترین یادگار
نامه ای به شهردار شهر ساری
كد مطلب: 63 -   تعداد بازديد: 1686 -  سه شنبه 21 آبان 1392
درويش علي کولاييان
 

ساری در دامان ساری رود به وجود آمد و نام خود را از این رودخانه گرفت .این رود دارای سرگذشتی شگفت آور است . آبِ  رود خانه از چشمه ای بزرگ و حیرت انگیز می آمد. چشمه که آغاز رود و پیشانی آن بود ، بعد ها  و در پی اتفاقی بزرگ ناگهان خشکید . بستر ساری رود و مکان چشمه اما تا به امروز باقی مانده است .
یاد و خاطره ی عجیب ِ آن چشمه و آن رودخانه در نوشته های مورخین بزرگ یونان و روم آمده است .
جای چشمه و محوطه چندین هزار مترمربعیش ،  بعد از دو هزار سال
این روزها حُرمتش زیر پا رفته ، با ضایعات ساختمانی پُر می شود . این نامه تلاشی است برای جلوگیری از این کار ، به امید آن که  شهرداری ساری و مسئولان استان و فرهنگ دوستان مازندرانی و علاقمندان دراین راه قدمی بر دارند . (تصاویری از مکان چشمه و محل آغاز ساری رود به همراه نامه است) .

 
ادامه مطلب
تجن چگونه تغییر کرد ؟
رودخانه تجن در زمان عبور اسکندر
كد مطلب: 62 -   تعداد بازديد: 5965 -  سه شنبه 30 مهر 1392
درويش علي کولاييان

مقدمه
:
تمدن در مازندران با کشت برنج و دامپروری متناسب با آن آغاز شد . تلاش مهاجران شالیکار برای آماده سازی شبکه های آبیاری در مازندران، منجر به تغییراتی مهم، خواسته یا ناخواسته در مسیر رودخانه تجن شد .  مسیر تجن که یونانیان زمان اسکندر آن را از نزدیک دیده اند ، به واقع تعجب برانگیز بود اما بعد ها به دلیل بعضی اقدامات از سوی شالیکاران و کوتاه زمانی پس از استقرارشان در منطقه،مسیر رود  تغییر می کند .
 آمدن اسکندر به ایران ، پیش از آمدن مهاجران از شمال هند و مقدم بر آن بوده است لذا روایت راویان یونانی از  مسیر رودخانه، ِامروز  غیر واقعی یا عجیب جلوه می کند .
این نوشتار دلائل شکل گیری آن وضعیت عجیب و دلیل تغییر آن به وضعیت موجود را بررسی می کند .
 ضمن بیان مطلب ، مکانی مهم و تاریخی مرتبط با عبور اسکندر از ناحیه ، (پل گردن )،
شناسایی و معرفی خواهد شد .




ادامه مطلب
شناسایی تاریخی ، نام ها و مکان ها
مازندران هفت خوان
كد مطلب: 61 -   تعداد بازديد: 2938 -  جمعه 11 مرداد 1392
درويش علي کولاييان
  آمدن رستم به مازندران را همگان شنیده اند، این قصه را شاهنامه به چنین شهرتی رساند. به گمان فردوسی این ماجرا به عصر کیانیان تعلق دارد. کیانیان پادشاهان اسطوره ای تاریخ ایرانند، بر این اساس شاید بعضی گمان کنند آمدن رستم به مازندران اسطوره و افسانه است، اما چنین نیست . براساس آن چه که خواهیم آورد، این یک واقعه تاریخی است و پانصد سال جلوتر از زمان فردوسی و در عصر ساسانیان اتفاق افتاد .
 این ماجرا چرا اسطوره شد و چرا اسطوره ماند ؟ در اینجا سعی خواهد شد تا زمان ، مکان و محل وقوع و جوانب یکی از مشهور ترین رخداد ها که خاطره آن در حافظه تاریخی مردم ایران همچنان باقی است باز شناسانده شود . درخواهیم یافت شاهنامه شناسی یه شیوه متداول، چرا تا کنون قادر به بیان راز و رمز این ماجرا نبوده است .
گوشه هایی از مطلب پیش از این، به نظر دوستان وعلاقمندان رسیده است. امیدوارم اشاره مجدد به آن ها ملال انگیز نباشد و اهمیت موضوع بتواند تکرار را توجیه کند .
ادامه مطلب

این واژه های مازندرانی !
كد مطلب: 58 -   تعداد بازديد: 3449 -  دوشنبه 3 تير 1392
درويش علي کولاييان
مقدمه :  در این نوشتار هم، به بیست و چند واژه مازندرانی اشاره و هر کدام از آن ها با اصل سنسکریت شان مطابقت داده می شود . با گذشت هزاره ها کماکان این واژه ها خاصه در زبان مازندرانی به اصطلاح دست نخورده  باقی مانده اند . شناخت این واژه ها همراه با شناخت پانصد واژه یا بیشتر، که پیش از این مطرح شد، ضمن نگاهی به دستور زبان مازندرانی به تبار شناسی این زبان کمک موثر می کند. مانند دفعات پیش فرهنگ مورد استفاده ، فرهنگ دیجیتال دانشگاه کلن آلمان است و باید عرض کنم که آشنایی با زبان مازندرانی و کمی هم انگلیسی و آگاهی به فونتیک هاروارد- کیوتو ، استفاده از مطلب را برای علاقمندان آسان تر می کند . 

ادامه مطلب
به مناسبت یکصدمین زادروز استاد منوچهر ستوده
دکتر ستوده به فلک بی اعتناست!
كد مطلب: 57 -   تعداد بازديد: 1276 -  دوشنبه 3 تير 1392
درويش علي کولاييان
چند سال پیش بود که به توصیه یکی از بستگان، نوشته ای از خودم را در قالب کتابی کم حجم1 ، برای دکتر منوچهر ستوده پُست کردم . خوب یادم هست آدرس را از مدیرمسئول فصلنامه اباختر آقای سیروس مهدوی پرسیدم . کتاب تقدیمی ، البته حرفی تازه داشت و بدین خاطر، بعضی را به انکار و اعتراض وامیداشت.  آن ها که کتاب مورد قبولشان بود اغلب از ترس معترضان،  از اظهار نظر دوری جسته ، سعی شان در سکوت می گذشت .در آن بحبوحه، این که نسخه ای از کتاب را به استاد ستوده تقدیم می کنم زیاد مطمئن نبودم و تا آن زمان هم دکتر ستوده را ، به دلیل رشته تحصیلی و نوع کاری که  داشتم، خوب نمی شناختم، فقط چند کتاب  به تصحیح  استاد را خوانده بودم ، از این رو، عکس العمل شان ، برای من چندان قابل پیش بینی نبود.

ادامه مطلب
ابتدا قبلي 1 2 3 4 5 بعدي انتها

نتيجه 12 - 22 از 54