ايران و نفت

بر ایران ما چه گذشت ،هنوز فرصت هست !
كد مطلب: 105 -   تعداد بازديد: 25 -  سه شنبه 2 مرداد 1397
درویش علی کولاییان

 

از نیم قرن پیش تا کنون انباشتی روز افزون از مشکلات ،  پیش پای ما مانده است و می رود به کوهی بدل شود . مشکل قبل از آن که به سیاستمداران نسبت داده شود ،  به آن دسته از کارشناسان ربط پیدا می کند که به ظاهر مشعل علم اقتصاد را برای سیاستمداران بر سر دست گرفته اند ،  کارشناسانی که نقشی حساس را در امور کشور، از برنامه ریزی گرفته تا امور بانکداری و بودجه بر عهده دارند و تکیه گاه مهم سیاستمداران برای تصمیم گیری در امور اقتصادی و اجتماعی کشورند . خبط ناخواسته این دسته از کارشناسان طی نیم قرن گذشته ، تاکید می کنیم طی نیم قرن گذشته ، به لحاظ مالی و اقتصادی ، دستگاه سیاست را در کشور به بیراهه سوق داده است . آن ها ناخواسته و بنا به الگویی کهنه ، شفافیت را از رابطه مالی دولت و مردم زدوده اند .  گر چه دور از انتظار به نظر می رسد ولی این مشکل در ایران  اتفاق افتاد و بحرانی پنجاه ساله را برایمان حاصل آورد . اکنون ما بد ترین روزها را در مواجهه با این بحران تجربه می کنیم . 

ادامه مطلب
پش گفتار کتاب در دست انتشار
الگوی کهنه اقتصاددانان ما
كد مطلب: 102 -   تعداد بازديد: 176 -  سه شنبه 7 فروردين 1397
درویش علی کولاییان
از شروع بهره برداری نفت در ایران ، یکصد و ده سال گذشت . در آغاز آنچه که از منابع نفت به بیرون کشیده می شد کم و ارزان  قیمت بود  . بی تردید چاه نفت نسبت به معادن دیگر  امتیاز چندانی نداشت .  بعد ها این وضع دگرگون ، حجم تولید چندین و چند  برابر  شد .  قیمت هر بشکه نفت ده ها برابر و هزینه تولید  فقط کسری کوچک از بهای نفت و گاز شد و در نهایت منابع عظیم نفت و گاز  ایران ملی ،  ثروت هنگفت ملت ایران شناخته شد . در تمام این مدت ، از ابتدا تا امروز ، یعنی از  آن زمان که نفت به چشم اقتصاددانان نوعی محصول معدنی بود تا به امروز که  در سایه تکنولوژی نوین جهان ، نفت و گاز ثروت نقد و میراث کلان مردم است ، اقتصاد دانان  کماکان با پیروی از یک الگوی کهنه  ، تکرار می کنم یک الگوی کهنه ذهنی ، خبطی خطرناک را مرتکب میشوند .
ادامه مطلب

چه شد که انقلاب آمد ؟
كد مطلب: 101 -   تعداد بازديد: 454 -  سه شنبه 19 دي 1396
درویش علی کولاییان

     خروش جوانان دانشجو علیه حکومت شاه در مراکز دانشگاهی ، در دهه های چهل  و پنجاه زمانی بالا گرفت که اندیشه ای چاره ساز از نگاه هوشمندان دور ماند و اوضاع آن زمان ، خشمی زودهنگام را با خود به میدان آورد . خوب به خاطر دارم چگونه هزینه کردن درآمدهای ارزی حاصله از فروش نفت توسط حکومت، هسته اصلی نارضایی دانشجویان بود و نا آرام شان می کرد . دانشجویان معترض و پشتیبانانشان فقط بخش ناچیزی از جمعیت ایران به حساب می آمدند ولی به خیال حود از سوی همه مردم یا به قول بعضی شان همه خلق، سخن می داشتند ، کشورهای بیگانه را در طمع منابع ملی خود می دیدند و واردات بی حد و حصر را ، خرید اسلحه فراوان و دادن اعتبارات هنگفت را به بعضی کشور ها در غرب  نادرست می دانستند . موضوع شرکت نفت و کنسرسیوم نفت ،پرآب و تاب ترین سوژه های اقتصادی و سیاسی در آن روزگار بود . آن ها در خیال خود برای منفعت همه مردم  پا به میدان گذاشته پی گیر حق و منفعت همه مردم می شدند . یادمان هست  خیلی زود صدای تفنگ و شلیک گلوله شنیده شد و  جریانات چریکی از سوی بهترین و غیور ترین جوانان به راه افتاد  و زندانی شدن  پی در پی فعالان سیاسی از راه رسید  . حال می پرسید آن اندیشه  چاره ساز کدام بود ؟  پیش تر از  پاسخ  دادن به این سوال  باید بگویم آن اندیشه ، باز هم و باز هم ، و هنوز هم از نظر ها دور مانده است !

                       

ادامه مطلب
روی سخن با اقتصاددانان ما است !
اقتصاد ایران و راه ناگزیر
كد مطلب: 98 -   تعداد بازديد: 684 -  دوشنبه 1 خرداد 1396
درویش علی کولاییان
بخش نخست  این مقاله همانست که  اول بار هفده سال پیش با عنوان  " نگرش سیستمی و ریشه یابی بحران "  *منتشر  و در آن نشان داده شد که مهمترین مشکل  اجتماعی  اقتصادی ایران ، یک بحران سیستمی است. تلاش  نگارنده  آن هنگام فقط معطوف به ریشه یابی  و معرفی بحران به خوانندگان بوده است . از آنجا که شاخص های امروز اقتصاد نشان می دهد که بحران کما کان ادامه دارد و  راه  برون رفت از آن هنوز پیدا نیست ، سعی نگارنده اینجا در بخش دوم ،  ارائه پیشنهادی ویژه برای عبور از بحران است .

توضیح :  مایه تشکر  و افتخار است ، جناب آقای دکتر هاشم پسران، استاد  برجسته اقتصاد که شهرتی جهانی دارنذ  ،پس از ملاحظه  این نوشتار 
خطاب به اینجانب فروتنانه چنین نوشته اند :

Many thanks for sharing. Much appreciated, Hashem Pesaran


ادامه مطلب
به مناسبت انتخابات ریاست جمهوری در ایران
گام اساسی در احیاء اقتصاد ایران
كد مطلب: 97 -   تعداد بازديد: 674 -  سه شنبه 5 ارديبهشت 1396
درویش علی کولاییان


    بیکاری شدید و نبود اشتغال برای بخشی مهم از نیروی کار ، نمایشگر نابسامانی اوضاع اقتصادی ایران است . این روز ها انتخابات ریاست جمهوری آغاز می شود و مثل همیشه سیاستمداران هر کدام راه حلی را وعده می دهند . آنها که با این قلم آشنایی دارند در یافته اند که نویسنده ، حل مساله به دست سیاستمداران را دشوار میداند و راه حلی که او نشان می دهد در قدم اول ، دگرگون شدن طرز نگاه  اقتصاد دانان ایرانی به درآمد حاصله از منابع نفت و گاز  ایران است . متاسفانه غفلت اقتصاد دانان ، از نیم قرن پیش تا کنون ، سیاست در ایران را با مصیبت روبرو ، سیاستمداران را در میدان اقتصاد با عدم توفیق مواجه نموده است ، بی آن که  در این مدت حتی یک بار یک اقتصاد دان رسمی در کشور مورد مواخذه قرار بگیرد و یا آن که مواجه با یک نقد جدی باشد .  



ادامه مطلب

روزگار خود را بشناسیم !
كد مطلب: 95 -   تعداد بازديد: 778 -  يكشنبه 5 دي 1395
درویش علی کولاییان

    هر که ناموخت از گذشت روزگار           نیز ناموزد زهیچ آموزگار *   

در روزگار ما اقتصاد جهان با نفت گره خورده است.  تولید و حمل و نقل که  مهم ترین فعالیت های اقتصادی محسوب می شوند با رونق گرفتن استفاده از نفت ، نسبت به گذشته بسیار تحول یافته و در سایه این تحول چهره ای دیگر از تمدن بشرترسیم شده است. می بینیم گذشته چه بود و روزگار امروز از برکت نفت چگونه پیش می رود . از طرفی بود و نبود نفت در سر زمین ها و کشورهای مختلف به یک اندازه نیست . میان کشورهای صاحب نفت و کشورهای بدون نفت  تفاوت ها و تمایزهاست پراکندگی ناموزون ذخائر نفت در سطح جهان حیرت انگیز است . قریب به 60 در صد از ذخایر  شناخته شده نفت ، در مناطق اطراف خلیج  فارس و یا اگر دقیق تر بگوییم در خاور میانه نهفته است .وسعت این مناطق فقط چند در صد از وسعت کل جهان و این وضع، منطقه را از دیگر مناطق جهان متمایز کرده است .

ادامه مطلب
اقتصاد معیوب و اقتصاددانانی که تقصیر می کنند !
این یارانه نیست ،بلکه بخشودگی مالیاتی است !
كد مطلب: 90 -   تعداد بازديد: 982 -  شنبه 8 خرداد 1395
درویش علی کولاییان


این نقد متوجه دوستانی است که با عنوان اقتصاددان در جامعه ما شناخته می شوند و همه ما با نام و نشانشان آشناییم . این گروه از عالمان هموطن ، راه فرار از مهلکه اقتصاد نفت را پس از سال های طولانی هنوز  به مردم نشان نداده اند . آنها در انجام مسئولیت خود تقصیر می کنند  و چه بسا ممکن است با خونسردی دیگران را تقصیر کار بدانند . اگر کمی صبور باشید نشان خواهم داد که در متهم ساختن این عالیجنابان ابداً راه افراط نرفته ام .


ادامه مطلب
نامه یی سرگشاده به منتخبان مجلس دهم
ریاست جمهور و سوء تفاهم تاریخی
كد مطلب: 89 -   تعداد بازديد: 1067 -  دوشنبه 10 اسفند 1394
درویش علی کولاییان
      جناب رییس جمهور اعلام نموده اند که سهم نفت در بودجه سال 95 فقط بیست و پنج در صد است . این مطلب که ایشان گفته اند  ، در اصل برخاسته از سوء تفاهمی تاریخی است .همان سوء تفاهم  تاریخی که در مبحث حقوق مردم ،مناسبات مالی دولت و ملت ایران را ناروشن نموده است .
ادامه مطلب
نفت و مردم ایران
بیان واقعیت تلخ از زبان یک استاندار !
كد مطلب: 73 -   تعداد بازديد: 1564 -  شنبه 3 خرداد 1393
درویش علی کولاییان



استاندار مازندران اعلام می کند که در کشور نود درصد منابع به هـدر می رود . 1 به خاطر آوردم هفده سال پیش اقتصاددان برجسته ای شبیه همین را می گفت . او اعتقاد داشت ، میزان بهره وری در ایران بسیار نازل است و به برآورد آن زمان او این میزان در حد پنج در صد بوده است . 2 با کمی دقت تداوم طولانی این وضع برایمان جلب توجه می کند . سوال این است ، این وضع را چگونه  تفسیر و یا توجیه کنیم ؟ مدیران و سیاستمداران امروز و دیروز را مقصر بدانیم یا ایرانی بودن و نوع مسلمانی مان را !؟

ادامه مطلب

سوء تغذیه مالی دولت و سوء برداشت اقتصاد دانان
كد مطلب: 69 -   تعداد بازديد: 1335 -  سه شنبه 9 ارديبهشت 1393
درویش علی کولاییان


نازیبایی شتر را از قدیم شمرده اند .مثلاً اگر یکی بیاید و از زشتی لوچه اش بگویدمردم می گویند کجای کاری ، کجای شتر زیباست که لوچه اش نازیباست ؟  
حالافرض کنید شتری با کوهان کج پیدا شود، حتماً انتظار دارید که شخص عیب جو اول همین عیب را ببیند ، اما اگر  برخلاف انتظار اینطور نشد و او  کوهان یک طرف افتاده را اصلاً تشخیص نداد ، آن زمان می گویید: آقای محترم شما اصلاً شتر شناس نبوده و نیستید و بعد با پوزش از حافظ شیرازی خطاب  به او چیزی خواهید گفت مثل این : شتر شناس نه ئی جان من عیب ها اینجا است !!                               

ادامه مطلب

شلاق بحران و شلتاق روشنفکران
كد مطلب: 59 -   تعداد بازديد: 1342 -  شنبه 5 مرداد 1392
درويش علي كولاييان
پیش زمینه و یا پیش درآمد همه انقلاب ها، بحران های عمیق اجتماعی اند . فهم انقلاب و راه عبور را، روشنفکران با درک و فهم خود از بحران، به مردم نشان می دهند. در انقلاب مشروطه متفکرین و روشنفکران در تنویر افکار مردم کوشیدند و امروز نتایج آن ، برای همه ملموس و صحت آن  قابل ارزیابی است .
سخن از بحران و بعد سخن از انقلاب پیش کشیدیم . زیرا در ادامه بحران است که کار به انقلاب می کشد . مهم آن است بدانیم بحران چیست و چرا آمده ؟ روشنفکران همیشه پاسخگوی همین پرسش اند .
  بحران های کوچک  همگام با اصل بحران،گاهی عرضه اندام می کنند  اما این بحران ها زمینه ساز اصلی انقلاب شناخته نمی شوند. بحران های کوچک  فقط در حکم چاشنی انفجاری عمل می کنند .
بحران عقب ماندگی و فقر ، پیش از انقلاب مشروطه ، استیلای دراز مدت بر کشور داشت و بحران غالب  همین بود ، بحران ناشی از ترور ناصرالدین شاه  چاشنی انقلاب مشروطه شد.
 انقلاب مشروطه گام بلندی برای فرار از استبداد مطلق شد، گرچه  مانعی دیگر یعنی نظم فئودالی، بر سر جای خود باقی ماند، اما این مانع، با ظهور رضاشاه و سلطنت پسرش، به تدریج ضعیف شد و با ظهور انقلابی دیگر در ایران در سال 57  به نحوی کامل ریشه کن شد .در تمامی این دوران روشنفکران ایرانی، اصل بحران را، متفق القول ، به  فقر فاحش و به عقب ماندگی نسبت داده اند .
   سخن از انقلاب 57 پیش آمد، آیا یه راستی بحران غالب در انقلاب 57 را تا کنون شناخته ایم ؟ آن چه تا کنون در شرح  انقلاب گفته شد، آیا تصویری درست از اصل بحران که به  انقلاب 57  منجر شد ،برایمان ترسیم می کند ؟
 باید اعتراف کنیم عمق اختلاف نظر ها در پاسخ به این پرسش حیرت انگیز است 
ادامه مطلب
ابتدا قبلي 1 2 بعدي انتها

نتيجه 1 - 11 از 16