ايران و نفت

چرا اقتصاددانان رسمی کشور را مقصر می دانم !
كد مطلب: 136 -   تعداد بازديد: 9 -  جمعه 9 خرداد 1399
درویش علی کولاییان



پرسشی که سال ها از سوی اقتصاددانان رسمی کشور همچنان بی پاسخ است . سوال مثل همیشه واضح و روشن است و آن اینست : عالیجنابان !  شما چرا درآمدهای نفت و گاز ملی شده ایران را که طی نیم قرن اخیر همیشه نقد بود و هنگفت ، به عنوان بخشی از مالیات مردم نمی شناسید ؟ چرا به رسمیت  شناختن این مالیه عظیم به عنوان بخشی از مالیات مردم برایتان غیر ممکن است ؟  شما امروزهم مثل همیشه ، مالیه ای عظیم متعلق به مردم را که بخش اصلی درآمد های دولت و حکومت در ایران است ،  چه در کلاس درس و چه در عمل ، درآمدی غیر مالیاتی قلمداد می کنید  . چرا ؟ قدری اندیشه کنید تا از قید و بند یک عادت زیانبار و فاجعه آمیز خلاص شویم و شما تغییری مهم را برای میهن ما به ارمغان آورید . 


 

 

ادامه مطلب

نقدی و پاسخی به نقد
كد مطلب: 135 -   تعداد بازديد: 38 -  جمعه 26 ارديبهشت 1399
درویش علی کولاییان
دست نوشته ای بدون امضا که نقدی است به  کتاب اینجانب " الگوی کهنه اقتصاددانان ما " به دستم رسید . دست نوشته در ذیل همین مقاله آمده است  . به امید آنکه به تفاهم فیمابین کمکی شود ، سعی خواهم کرد به نکاتی که نویسنده نقد بدان اشاره می کند پاسخ دهم .
ادامه مطلب
حرف درست و حسابی اما الگویی کهنه !
علی‌اکبر عرب‌مازار: مردم زمانی سالارِ دولت‌اند که خرجش را بدهند
كد مطلب: 130 -   تعداد بازديد: 181 -  پنجشنبه 15 اسفند 1398
درویش علی کولاییان

به گفته رئیس پیشین سازمان امور مالیاتی  « مردم زمانی سالارِ دولت می‌شوند که خرج دولت را می‌دهند. در چنین سیستمی دولت به منابع مردم وابسته است و در برابر آنها پاسخگو است. اما در ایران چه؟ عرب‌مازار می‌گوید نیم‌قرن است اقتصاد ما به نفت متکی است و همین سبب شده که دولت گمان کند به مردم نیازی ندارد و مردم گمان کنند مالیاتی که می‌دهند پول زور است. پس مردم راه خود را می‌روند و دولت راه خود را. حتی همین نگاه قبل از انقلاب سبب شد شاه بگوید هرکه ناراضی است برود. چرا رئیس یک حکومت به چنین فکری می‌رسد؟ چون تصور می‌کند پول نفت متعلق به خودش است و نه‌تنها از مردم پول نمی‌گیرد بلکه هزینه مردم را هم می‌دهد  . » این ها که آورده شد بخشی از مطلبی است که از سوی  یک اقتصاددان ،  استاد دانشگاه شهید بهشتی ،  در تجارت فردا منتشر و در سایت دارایان منعکس شده است . اما متاسفانه ایشان نیز با  وجود حرف درست و حسابیشان ، چون دیگر همقطاران یعنی همه اقتصاددانان امروز ایران در نگاه به درآمدهای نفت و گاز جزم اندیشی می کنند و بر اساس الگویی کهنه ، درآمدهای حاصل از نفت و گاز ایران را درآمد غیر مالیاتی برای دولت تصور می کنند  و اینگونه تعریف و در مدرسه  ها نیز تعلیم می دهند . آنها با این گمان ویرانگر ، به مدت پنجاه سال مانع  شده اند تا به تدبیری نو ، درآمد نقد و هنگفت واستثنایی حاصله از منابع نفت و گاز ایران یک آیتم مالیاتی مردم ایران به دولت و حکومت شناخته شود . متاسفانه جزم اندیشی شان مانع آن شده است  تا با رسیدی سالیانه که هر مودی مالیاتی مشابه آن را دریافت می کند ، خانوار ایرانی هم بتواند رسید متعلق به خود را  هر سال دریافت نماید و  از این راه  همراه با شفافیت ، از عمده مساعدت و مشارکت مالی که به دولت و با  حکومت  هر سال از میراث نقد نفت و گاز خود می کند با خبر  شود و ارزیابی درستی از مطالباتش از دولت و حکومت داشته باشد . والسلام  .    
ادامه مطلب
بایدها و نباید های یک اقتصاددان
بی خبری نامبارک است !
كد مطلب: 123 -   تعداد بازديد: 224 -  يكشنبه 6 بهمن 1398
درویش علی کولاییان



اگر به اظهارات دکتر فرشاد مومنی توجه کنیم باید ها و نباید ها از سوی ایشان  فقط متوجه دولتیان و مجلسیان و گاهی هم متوجه بعضی همکاران محترم ایشانست . محور ضرورت ها که ایشان مطرح می کنند متوجه مالیه عظیمی است که منابع  عمده تامین آن ،  نفت و گاز کشورست . حتی امروز که تولید نفت کشور ( و نه صادرات نفت ) ، به نصف رسیده  ، نفت و گاز هنوز هم مانند نیم قرن گذشته ،منبع  اصلی تامین مالیه برای دولت و حکومت باقی مانده است .  آقای مومنی و دیگرانی که مثل ایشان فکر می کنند  این گمان  را دارند که رهنمودهایشان ، دست اندر کاران و مجلسیان را در  هزینه کرد ها و تخصیص اعتبارات منضبط  تر می کند و به راه درست  تر می برد . اما اشتباه ایشان ، به حساب نیاوردن عاملی نیرومند و پشتیبان ، موسوم به نظارت عمومی  یا نظارت مردمی است .ا







ادامه مطلب

استیصال صادق زیبا کلام
كد مطلب: 113 -   تعداد بازديد: 645 -  سه شنبه 29 مرداد 1398
درویش علی کولاییان


چند روز پیش متوجه شدم که آقای دکتر زیبا کلام بیان استیصال خود می کند و می گوید :  

هیچ کتابی به این سوال پاسخ نداده که آیا ملی شدن نفت بهترین راه حل بود ؟ او چنین اظهار نظر می کند :

« .... محققی که علاقمند به مطالعه این موضوع باشد باید به مطبوعات انگلستان در سال‌ های ۱۹۵۱-۱۹۵۳ میلادی مراجعه  نماید تا موفق شود روایت انگلستان از ماجرا با کشف کند.ما دقیقا نمی‌دانیم آمریکایی‌ها در ماجرای ملی شدن نفت چه کردند؟ این موضع گیری‌ها در مطبوعات سال ۳۰-۳۲ قابل رصد کردن است. برخلاف تصور ما آمریکایی‌ها تلاش کردند تا بحران نفت ایران را حل کنند اما دولت ایران نمی‌پذیرفت. آیا تاکنون درباره درستی تصمیمات مصدق بحث شده است؟ یا تاکنون به این سوال پاسخ داده نشده که آیا تنها راه حل پیش روی ایران ملی کردن نفت بود؟ آیا به جز ملی کردن راه دیگری وجود نداشت؟    » ایرنا   27 مرداد1398

رک و راست در پاسخ به آقای زیبا کلام باید گفت استاد محترم ! ضمانت قیامت بر عهده مرده شور نیست !!  
    احقاق حق مصدق ، متاسفانه، دهه ها  بعد از او ، به دلیل  نقش ناشیانه اقتصاد دانان و جامعه شناسانی نظیر دکتر زیبا کلام ، حالا چنین دست کم گرفته میشود . به راستی دلیل تقصیر چیست ؟
ادامه مطلب
نفت و گاز مالیات اصلی مردم ایران به دولت است !
از چه دشوارست این آسان ما ؟
كد مطلب: 111 -   تعداد بازديد: 754 -  يكشنبه 12 خرداد 1398

  

  معادن نفت و گاز  ایران ،  میراث نقد و گرانبهایی است که تعلق به فرد فرد ایرانیان دارد . از نفت و گاز استخراجی ، هر ایرانی و یا هر خانوار ایرانی سهمی مشخص دارد . این سهم  سال ها است که مطابق قانون به صندوق دولت ریخته می شود

این مطلب که درآمد حاصل از نفت و گاز  بر اساس کدام برنامه و یا چگونه هزینه می شود  عجالتاً موضوع بحث ما نیست  . سوال  ما این است  : آیا  سرپرست هر خانوار ایرانی این را  می داند که سال گذشته  یا سالهای پیش از آن سهم خانوار او معادل کدام مبلغ بوده ؛ که به صندوق دولت رفته یا به دست حکومت رسیده است ؟  نمونه های آماری که هر پژوهشگر در هر کجای ایران قادر به انجام دادن آن است  نشان می دهد حتی به تقریب یا تخمین ، هیچ فرد ایرانی از سهم خود با خبر نیست  چرا که اقدامی رسمی در این زمینه صورت نگرفته و نمی گیرد ، ضرورت این اقدام نیز از سوی کسی عنوان نمی شود . این ندانستن خطرناک بوده در نیم قرن گذشته برای ما ایرانیان بسیار گران تمام شده است  ، نبود نظارت مردمی یعنی نظارت ده ها ملیون ایرانی برهزینه کرد صد ها میلیارد دلار درآمد نفت و گاز ، حاصل این بی خبری است .

ادامه مطلب
تعجب نکنید !
تیم ملی فوتبال یا اقتصاددانان ؛ کدام بازنده واقعی است ؟!
كد مطلب: 110 -   تعداد بازديد: 809 -  چهارشنبه 10 بهمن 1397
    

مردم از نتیجه بازی اخیر ایران و  ژاپن در جام ملت های آسیا رنجیده اند . این رنجش زودگذر است و قهرمانان فوتبال فرصت آن را دارند که جبران کنند و خوشحالی را باز هم برای فوتبال دوستان ما به ارمغان بیاورند .  کاش برد و باخت اقتصاددانان چون برد و باخت فوتبالیست ها برای ما آشکار می بود و می دیدیم این دسته از کارشناسان ، بازی را بر اثر تسامح بیش از حد خود چگونه باخته اند . 
ادامه مطلب
ما بی خبرانیم
بر ایران ما چه گذشت ،هنوز فرصت هست !
كد مطلب: 105 -   تعداد بازديد: 814 -  سه شنبه 2 مرداد 1397
درویش علی کولاییان

 

از نیم قرن پیش تا کنون ، انباشتی روز افزون از مشکلات ،  پیش پای ما مانده است و رفته رفته می رود به کوهی بدل شود . مشکل ، قبل از آن که به سیاستمداران نسبت داده شود ،  به آن دسته از کارشناسان ربط پیدا می کند که به ظاهر مشعل علم اقتصاد را برای سیاستمداران بر سر دست گرفته اند ،  کارشناسانی با نقش حساس در امور کشور، از برنامه ریزی گرفته تا امور بانکداری و بودجه ،  آنها  تکیه گاه مهم سیاستمداران در تصمیم گیری امور اقتصادی و اجتماعی کشورند . خبط ناخواسته این دسته از کارشناسان طی نیم قرن گذشته ، تاکید می کنیم طی نیم قرن گذشته ، به لحاظ مالی و اقتصادی ، دستگاه سیاست را در کشور به بیراهه سوق داده است . آن ها ناخواسته و بنا به الگویی کهنه ، شفافیت را از رابطه مالی دولت و مردم زدوده اند .  گر چه دور از انتظار است ، بلی این مشکل در ایران اتفاق افتاد و بحرانی پنجاه ساله را برایمان حاصل آورد که هم اکنون نیز ادامه دارد . بد ترین روزها در مواجهه با این بحران را ، امروزما تجربه می کنیم .   

ادامه مطلب
پش گفتار کتاب در دست انتشار
الگوی کهنه اقتصاددانان ما
كد مطلب: 102 -   تعداد بازديد: 861 -  سه شنبه 7 فروردين 1397
درویش علی کولاییان
از شروع بهره برداری نفت در ایران ، یکصد و ده سال گذشت . در آغاز آنچه که از منابع نفت به بیرون کشیده می شد کم و ارزان  قیمت بود  . بی تردید چاه نفت نسبت به معادن دیگر  امتیاز چندانی نداشت .  بعد ها این وضع دگرگون ، حجم تولید چندین و چند  برابر  شد .  قیمت هر بشکه نفت ده ها برابر و هزینه تولید  فقط کسری کوچک از بهای نفت و گاز شد و در نهایت منابع عظیم نفت و گاز  ایران ملی ،  ثروت هنگفت ملت ایران شناخته شد . در تمام این مدت ، از ابتدا تا امروز ، یعنی از  آن زمان که نفت به چشم اقتصاددانان نوعی محصول معدنی بود تا به امروز که  در سایه تکنولوژی نوین جهان ، نفت و گاز ثروت نقد و میراث کلان مردم است ، اقتصاد دانان  کماکان با پیروی از یک الگوی کهنه  ، تکرار می کنم یک الگوی کهنه ذهنی ، خبطی خطرناک را مرتکب میشوند .
ادامه مطلب

چه شد که انقلاب آمد ؟
كد مطلب: 101 -   تعداد بازديد: 1098 -  سه شنبه 19 دي 1396
درویش علی کولاییان

     خروش جوانان دانشجو علیه حکومت شاه در مراکز دانشگاهی ، در دهه های چهل  و پنجاه زمانی بالا گرفت که اندیشه ای چاره ساز از نگاه هوشمندان دور ماند و اوضاع آن زمان ، خشمی زودهنگام را با خود به میدان آورد . خوب به خاطر دارم چگونه هزینه کردن درآمدهای ارزی حاصله از فروش نفت توسط حکومت، هسته اصلی نارضایی دانشجویان بود و نا آرام شان می کرد . دانشجویان معترض و پشتیبانانشان فقط بخش ناچیزی از جمعیت ایران به حساب می آمدند ولی به خیال حود از سوی همه مردم یا به قول بعضی شان همه خلق، سخن می داشتند ، کشورهای بیگانه را در طمع منابع ملی خود می دیدند و واردات بی حد و حصر را ، خرید اسلحه فراوان و دادن اعتبارات هنگفت را به بعضی کشور ها در غرب  نادرست می دانستند . موضوع شرکت نفت و کنسرسیوم نفت ،پرآب و تاب ترین سوژه های اقتصادی و سیاسی در آن روزگار بود . آن ها در خیال خود برای منفعت همه مردم  پا به میدان گذاشته پی گیر حق و منفعت همه مردم می شدند . یادمان هست  خیلی زود صدای تفنگ و شلیک گلوله شنیده شد و  جریانات چریکی از سوی بهترین و غیور ترین جوانان به راه افتاد  و زندانی شدن  پی در پی فعالان سیاسی از راه رسید  . حال می پرسید آن اندیشه  چاره ساز کدام بود ؟  پیش تر از  پاسخ  دادن به این سوال  باید بگویم آن اندیشه ، باز هم و باز هم ، و هنوز هم از نظر ها دور مانده است !

                       

ادامه مطلب
روی سخن با اقتصاددانان ما است !
اقتصاد ایران و راه ناگزیر
كد مطلب: 98 -   تعداد بازديد: 1309 -  دوشنبه 1 خرداد 1396
درویش علی کولاییان
بخش نخست  این مقاله همانست که  اول بار هفده سال پیش با عنوان  " نگرش سیستمی و ریشه یابی بحران "  *منتشر  و در آن نشان داده شد که مهمترین مشکل  اجتماعی  اقتصادی ایران ، یک بحران سیستمی است. تلاش  نگارنده  آن هنگام فقط معطوف به ریشه یابی  و معرفی بحران به خوانندگان بوده است . از آنجا که شاخص های امروز اقتصاد نشان می دهد که بحران کما کان ادامه دارد و  راه  برون رفت از آن هنوز پیدا نیست ، سعی نگارنده اینجا در بخش دوم ،  ارائه پیشنهادی ویژه برای عبور از بحران است .

توضیح :  مایه تشکر  و افتخار است ، جناب آقای دکتر هاشم پسران، استاد  برجسته اقتصاد که شهرتی جهانی دارنذ  ،پس از ملاحظه  این نوشتار 
خطاب به اینجانب فروتنانه چنین نوشته اند :

Many thanks for sharing. Much appreciated, Hashem Pesaran


ادامه مطلب
ابتدا قبلي 1 2 3 بعدي انتها

نتيجه 1 - 11 از 23