پش گفتار کتاب در دست انتشار
الگوی کهنه اقتصاددانان ما
 چاپ اين صفحه ارسال به دوستان
كد مطلب: 102 -   تعداد بازديد: 283 -  سه شنبه 7 فروردين 1397
درویش علی کولاییان

از شروع بهره برداری نفت در ایران ، یکصد و ده سال گذشت . در آغاز آنچه که از منابع نفت به بیرون کشیده می شد کم و ارزان  قیمت بود  . بی تردید چاه نفت نسبت به معادن دیگر  امتیاز چندانی نداشت .  بعد ها این وضع دگرگون ، حجم تولید چندین و چند  برابر  شد .  قیمت هر بشکه نفت ده ها برابر و هزینه تولید فقط کسری کوچک از بهای نفت و گاز شد ، در نهایت منابع عظیم نفت و گاز  ایران ملی  و ثروت هنگفت ملت ایران شناخته شد . در تمام این مدت ، از ابتدا تا امروز ، یعنی از  آن زمان که نفت به چشم اقتصاددانان نوعی محصول معدنی بود تا به امروز که  در سایه تکنولوژی نوین جهان ، نفت و گاز ثروت نقد و میراث کلان مردم است ، اقتصاد دانان  کماکان با پیروی از یک الگوی کهنه  ، تکرار می کنم یک الگوی کهنه ذهنی ، خبطی خطرناک را مرتکب میشوند. آنها درآمد نفت و گاز را  چون محصولات معدنی دیگر ،  امروز هم درآمدی غیر مالیاتی  برای دولت تصور می کنند  .

اقتصاددانان ذرآمدهای نفت و گاز را در ستون درآمدهای غیر مالیاتی دولت جای می دهند . به جای آن که لازم بدانند وصول مالیات صد درصدی نفت و گاز ، که مطابق قوانین موجود بدان عمل می شود ، ضروری می سازد که مبلغ متعلق به هر خانوار به تناسب تعداد اعضا ، از سوی دولت ، به آنان ابلاغ شود . چرا که  خانوار ایرانی از میزان پرداختی از  میراث نقد خود به دولت باید با خبر شود اما ، آنها راهی دیگر می روند ، چیزی دیگر را پیش می کشند . آن ها به اشتباه  ، شفافیت مالی بین دولت و مردم را نادیده میگیرند  . آن ها با تعبیر اشتباه خود متاسفانه تاثیری خطرناک بر اقتصاد و بر سیاست ایران باقی گذاشته اند . نگارنده که خود کارشناس ارشد در زمینه سوخت و انرژی است ،این اعتقاد را دارد که تلقی نادرست اقتصاددانان از درآمدهای نفت و گاز ، طی نیم قرن اخیر ،  زمینه ساز ِاصلی بحران ومشکلات اجتماعی و گرفتاری های ناشی از آن شده است

کوشش نگارنده از سال 1370 تا کنون با استفاده از فرصت های پیش آمده از شرکت در کنفرانس  و گردهمایی   ها گرفته تا درج یادداشت ها و  مقاله در مطبوعات ، معرفی بحرانی است که  برای بسیاری از کارشناسان ناشناحته مانده و در عین حال وضعیت اجتماعی و اقتصادی مردم ایران  را در  نیم قرن اخیر ، تحت تاثیر نیرومند خود داشته و دارد   .

کتاب پیش رو مجموعه مقاله هایی است که طی  بیست و شش سال گذشته به قلم اینجانب آمده است . از تازه ترین مقاله آغاز  میشود و  تا آخرین مقاله  " اقتصاد ایران هرم وارونه  " که در اولین کنفرانس برنامه ریزی و توسعه  کشور در سال 1370  یعنی قریب به  بیست و شش سال پیش ارائه گردید . کنفرانس  مزبور با همکاری چند دانشگاه و همکاری اساتید خارج و داخل کشور در دانشگاه صنعتی شریف برگزار گردید . در میان  جمع کارشناسان ، از قضا نگارنده تنها شرکت کننده  در کنفرانس  بود  که  بحران زاییده از درآمدهای نفت و گاز را در ارتباط با اقتصاد سیاسی کشور  مورد بررسی قرار داد .

بر  خلاف دهه های پیش که بررسی اقتصاد سیاسی نفت  به ندرت مورد نظر و مورد توجه تحلیلگران بود ه است ، امروز  بسیاری، نفت و سیاست و اقتصاد را در نوشته های خود بطور موکد به هم پیوند می زنند اما  ،  تلاش آنها و موضوعات مطروحه توسط آنان ،  تا کنون راه به جایی نبرده  ، سوژه دولت رانتیر  که بسیاری را مشغول  به خود نمود ، هنوز  منجر به راه حلی نشده ،  خصوصی سازی نفت و گاز که  گاه گاهی ، در مقابل دولتی بودن  آن مطرح می شود ، بحث بی حاصل و بی سرانجامی از کار درآمده است  . نگارنده امیدوار است تحلیلی که او در کتاب  ارائه می دهد آغاز راه حلی موفقیت آمیز باشد .

نظرات
نام:
ايميل
سايت
نظر :



قبلي   بعدي