پش گفتار کتاب در دست انتشار
الگوی کهنه اقتصاددانان ما
 چاپ اين صفحه ارسال به دوستان
كد مطلب: 102 -   تعداد بازديد: 59 -  سه شنبه 7 فروردين 1397
درویش علی کولاییان

از شروع بهره برداری نفت در ایران ، یکصد و ده سال گذشت . در آغاز آنچه که از منابع نفت به بیرون کشیده می شد کم بود  و ارزان  قیمت و بی تردید چاه نفت نسبت به معادن دیگر کشور امتیاز چندانی نداشت . اما بعد ها این وضع دگرگون ، حجم تولید چندین و چند  برابر شد و قیمت هر بشکه نفت به ده ها برابر رسید هزینه تولید ، به کسری کوچک از بهای نفت و گاز  رسید  و منابع عظیم نفت و گاز ملی شد . نفت و گاز ثروت نقد و  ثروت هنگفت ملت ایران شناخته شد . در تمام این مدت ، از ابتدا تا امروز ، یعنی از  آن زمان که نفت به چشم اقتصاددانان نوعی محصول معدنی بود تا به امروز که  در سایه تکنولوژی نوین جهان  ، نفت و گاز ثروت نقد و میراث کلان مردم تلقی می شود ، اقتصاد دانان  کما کان با پیروی از یک الگوی کهنه تکرار می کنم یک الگوی کهنه ذهنی ، خبطی خطرناک را مرتکب میشوند . آنها درآمد نفت و گاز را  چون محصولات معدنی دیگر ،  امروز هم درآمدی غیر مالیاتی  برای دولت تصور می کنند  و آن را در ستون درآمدهای غیر مالیاتی دولت جای می دهند. به جای شناساندن درست آن را اینگونه می شناسانند  ، به جای آن که لازم بدانند وصول مالیات صد درصدی نفت و گاز  - که مطابق قوانین موجود بدان عمل می شود – مبلغ ریالی متعلق به هر خانوار به تناسب هر یک به تک تک سرپرستان خانوار های ایرانی همه ساله  از سوی  دولت ابلاغ شود تا خانوار ایرانی از میزان پرداخت میراث نقد خود به دولت با خبر شود ،  آنها راهی دیگر می روند ، چیزی دیگر را پیش می کشند . آن ها به اشتباه  ، شفافیت مالی بین دولت و مردم را نادیده میگیرند  . آن ها با تعبیر اشتباه خود متاسفانه تاثیری خطرناک بر اقتصاد و بر سیاست ایران باقی گذاشته اند . نگارنده که خود کارشناس ارشد در زمینه سوخت و انرژی است ،این اعتقاد را دارد که تلقی نادرست اقتصاددانان از درآمدهای نفت و گاز ، طی نیم قرن اخیر  ،   زمینه ساز ِاصلی بحران ومشکلات اجتماعی و گرفتاری های ناشی از آن شده است

کوشش نگارنده از سال 1370 تا کنون با استفاده از فرصت های پیش آمده از شرکت در کنفرانس  و گردهمایی   ها گرفته تا درج یادداشت ها و  مقاله در مطبوعات ، معرفی بحرانی است که  برای بسیاری از کارشناسان ناشناحته مانده و در عین حال وضعیت اجتماعی و اقتصادی مردم ایران  را در  نیم قرن اخیر ، تحت تاثیر نیرومند خود داشته و دارد   .

کتاب پیش رو مجموعه مقاله هایی است که طی  بیست و شش سال گذشته به قلم اینجانب آمده است . از تازه ترین مقاله آغاز  میشود و  تا آخرین مقاله  " اقتصاد ایران هرم وارونه  " که در اولین کنفرانس برنامه ریزی و توسعه  کشور در سال 1370  یعنی قریب به  بیست و شش سال پیش ارائه گردید . کنفرانس  مزبور با همکاری چند دانشگاه و همکاری اساتید خارج و داخل کشور در دانشگاه صنعتی شریف برگزار گردید . در میان  جمع کارشناسان ، از قضا نگارنده تنها شرکت کننده  در کنفرانس  بود  که  بحران زاییده از درآمدهای نفت و گاز را در ارتباط با اقتصاد سیاسی کشور  مورد بررسی قرار داد .

بر  خلاف دهه های پیش که بررسی اقتصاد سیاسی نفت  به ندرت مورد نظر و مورد توجه تحلیلگران بود ه است ، امروز  بسیاری، نفت و سیاست و اقتصاد را در نوشته های خود بطور موکد به هم پیوند می زنند اما  ،  تلاش آنها و موضوعات مطروحه توسط آنان ،  تا کنون راه به جایی نبرده  ، سوژه دولت رانتیر  که بسیاری را مشغول  به خود نمود ، هنوز  منجر به راه حلی نشده ،  خصوصی سازی نفت و گاز که  گاه گاهی ، در مقابل دولتی بودن  آن مطرح می شود ، بحث بی حاصل و بی سرانجامی از کار درآمده است  . نگارنده امیدوار است تحلیلی که او در کتاب  ارائه می دهد آغاز راه حلی موفقیت آمیز باشد .

نظرات
نام:
ايميل
سايت
نظر :



بعدي