روزگار خود را بشناسیم !
درویش علی کولاییان   

    هر که ناموخت از گذشت روزگار           نیز ناموزد زهیچ آموزگار *   

در روزگار ما اقتصاد جهان با نفت گره خورده است.  تولید و حمل و نقل که  مهم ترین فعالیت های اقتصادی محسوب می شوند با رونق گرفتن استفاده از نفت ، نسبت به گذشته بسیار تحول یافته و در سایه این تحول چهره ای دیگر از تمدن بشرترسیم شده است. می بینیم گذشته چه بود و روزگار امروز از برکت نفت چگونه پیش می رود . از طرفی بود و نبود نفت در سر زمین ها و کشورهای مختلف به یک اندازه نیست . میان کشورهای صاحب نفت و کشورهای بدون نفت  تفاوت ها و تمایزهاست پراکندگی ناموزون ذخائر نفت در سطح جهان حیرت انگیز است . قریب به 60 در صد از ذخایر  شناخته شده نفت ، در مناطق اطراف خلیج  فارس و یا اگر دقیق تر بگوییم در خاور میانه نهفته است .وسعت این مناطق فقط چند در صد از وسعت کل جهان و این وضع، منطقه را از دیگر مناطق جهان متمایز کرده است .

ادامه مطلب

ریشه یابی نامواژه های دیلم و دیلمان
درویش علی کولاییان   

    دیلم ، دیلمان و دیلمی به ویژه واژه دیلم کنار گیل ( گیل و دیلم ) در متون تاریخی و در نوشته ها،فراوان تکرار می شوند . با وجود همه این ها ، دیلمان امروز فقط شهر کوچکی در شمال ایران نزدیک سیاهکل ،  واقع در ناحیه ای مرتفع  است .

    ریشه نام دیلم و دیلمان به زمان های بسیار دور بر می گردد و به مازندران و گیلان  باستان میرسد . چنین بر می آید که یک ویژگی ، مردمان  دیلم را از آغاز با مردمان گیل متمایز  ساخت .  خواهیم دید آن ویژگی ، نذر ی و شیوه به جای آوردن نذری، مطابق رسم و رسومی برآمده از آیین ، در قرون اولیه پیش از میلاد است.

  

ادامه مطلب
کلیله و دمنه و مازندران باستان
هند برزویه کجاست *؟
درویش علی کولاییان   

زمانی که ایرانیان ترجمه پهلوی کلیله را پدید آوردند، قرن ششم میلادی است . این روشن ترین نشانه تاریخی از سرگذشت کلیله است . شرق شناسان در عین حال یک نشانه نادرست را هم  همیشه درست انگاشته اند و  چون بسیاری از ما ، آن هند را که برزویه نام می بَرَد، همیشه کشوری در شبه قاره هند تصور نموده اند . حال آنکه طبق قرائن ، مازندران باستان نیز روزگارانی نام هند برخود داشت ، اول به این دلیل که ساکنانش همه از نسلِ مهاجرانِ شمالِ  کشور هند بوده با رضایت سلوکیان و حمایت اشکانیان به اقلیم جنگلی شمال ایران مهاجرت نمودند . آنها شالیکاران، دامداران ، بازرگانان و مردم برهمن و دیگر گروه ها بودند و تمدنی متفاوت با ایرانیان داشتند . برای آنها واژه دیو لقب بزرگان نیز بود . نهر ها و کشتزارها با نامهایی از زبان همان مردم هنوز هست و پابرجاست و بسیاری واژه و اصطلاح از زبانشان در گویش مازندرانی باقی است . مازندرانیان باستان دوره ای طولانی خراجگزار اشکانیان و ساسانیان و به اعتقاد نگارنده حکمای این مردم آفریننده کلیله بوده اند . در دوران اسلامی دانا مردی مازندرانی مرزبان نامه را آفرید و آن نیز چون کلیله قصه از زبان حیوانات است.

  *
پذیرفته شده در دومین همایش ملی متن پژوهی ادبی

ادامه مطلب

دیو سپید !
درویش علی کولاییان   

                    

                           در کف هر کس اگر شمعی بدی   اختلاف از گفتشان بیرون شدی*

بیش از یک هزار سال است که از آفرینش شاهنامه گذشت . این کتاب نه تنها یک شاهکار ادبی بلکه یک مرجع  و یک منبع بسیار با اهمیتِ تاریخِ ایرانِ پیش از اسلام  است .  شاهنامه فردوسی امروز هم ، دست مایه شمار زیادی از نویسندگان است . شاهنامه پژوهان کوشیده اند و میکوشند راه تفسیر و یا تعبیر و یا گاهی هم تصحیح نسخ آن را در پیش بگیرند . تلاش این دسته از عالمان ، برایمان ارجمند است و ما  آن را  قدر می شناسیم  اما آنجا که شاهنامه از مازندران سخن می گوید ، فقدان پژوهش های تاریخی سبب آن میشود که شاهنامه پژوه در آرای خود غالباً تصویری نادرست از مازندران باستان ارائه دهد .

    * مثنوی مولانا – قصه فیل در تاریکی
ادامه مطلب
اقتصاد معیوب و اقتصاددانانی که تقصیر می کنند !
این یارانه نیست ،بلکه بخشودگی مالیاتی است !
درویش علی کولاییان   


این نقد متوجه دوستانی است که با عنوان اقتصاددان در جامعه ما شناخته می شوند و همه ما با نام و نشانشان آشناییم . این گروه از عالمان هموطن ، راه فرار از مهلکه اقتصاد نفت را پس از سال های طولانی هنوز  به مردم نشان نداده اند . آنها در انجام مسئولیت خود تقصیر می کنند  و چه بسا ممکن است با خونسردی دیگران را تقصیر کار بدانند . اگر کمی صبور باشید نشان خواهم داد که در متهم ساختن این عالیجنابان ابداً راه افراط نرفته ام .


ادامه مطلب
نامه یی سرگشاده به منتخبان مجلس دهم
ریاست جمهور و سوء تفاهم تاریخی
درویش علی کولاییان   
      جناب رییس جمهور اعلام نموده اند که سهم نفت در بودجه سال 95 فقط بیست و پنج در صد است . این مطلب که ایشان گفته اند  ، در اصل برخاسته از سوء تفاهمی تاریخی است .همان سوء تفاهم  تاریخی که در مبحث حقوق مردم ،مناسبات مالی دولت و ملت ایران را ناروشن نموده است .
ادامه مطلب

برنج و مازندران باستان
درویش علی کولاییان   

کارشناسان به اتفاق ، مبدا آمدن برنج به ایران را کشور هند میدانند .  پرسش اینست که تکنیک نه چندان ساده کشت و کار برنج، کی و چگونه به مازندران رسید ؟  قابلیت های مربوط به آن آیا به تدریج شکل گرفت یا شالیکاران مهاجر رسم و رسوم کار را با خود به مازندران آوردند ؟
 شواهد حاکی است که مهاجرت کشاورزانی از شمال شبه قاره هند به شمال ایران،
پیامد اوضاع تازه بود . اوضاعی که در عصر سلوکیان واشکانیان  بر ناحیه جنگلی شمال ایران، تاثیر خود را گذاشت .

  طی ده ها مقاله تاکنون نگاه ما به این موضوع و جوانب آن بود اما هدف این بار، بیانی است تا حد ممکن مختصر معطوف به مهاجرت و جابجایی مردمانی متمدن و شالیکار که در قرن های پایانی هزاره اول پیش از میلاد، از اقلیم جنگلی شمال هند به قلب جنگلهای شمال ایران آمدند ، همان که باعث شد ، مازندران باستان متولد گردید .                                         
ادامه مطلب

کلیله را دوباره بشناسیم!
درویش علی کولاییان   
 باور این نکته آسان است اگر بگوییم  همه مورخان و نویسندگان جهان ، کلیله و دمنه را می شناسند و آنرا در جمع بزرگترین آثار در مقیاس جهانی به شمار می آورند . اما به واقع این شاهکار فرهنگی یعنی کلیله1 به کدام سرزمین متعلق است ، ایران یا کشور هند  ؟

ادامه مطلب
مازندران باستان، نکته ها و نگفته ها (2)
واژه هایی تامل برانگیز
درویش علی کولاییان   

        

در این مقاله نظر پژوهندگان تاریخ مازندران را به چند واژه در زبان مردم مازندران که به لحاظ تاریخی با اهمیت محسوب می شوند جلب میکنم. این واژه ها عبارتند از :

تتارستاق - دیوار وَز-  عایشه کرگیل دِز -  کلیجان رستاق -  گَـگِه - گودار - لُوچُو ( ورزش کُشتی به شکل سنتی در مازندران ) میروَزان

به دو یا سه مورد از واژه های فوق پیش از این نیز اشاراتی آمده است  .

                                        

ادامه مطلب
انتشار کتاب
«کشف مازندران باستان»
درویش علی کولاییان   
   

            
IMG_5869.JPG
                

ادامه مطلب